Перейти к основному контенту Перейти к главному меню навигации Перейти к нижнему колонтитулу сайта
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы

ЖАЛҚАУ АДАМ ТУРАЛЫ ЕРТЕГІЛЕРДІҢ СЕМАНТИКАЛЫҚ КЕҢІСТІГІ: АКСИОЛОГИЯЛЫҚ АСПЕКТ

Жарияланды September 2024

155

150

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті
Аннотация

Зерттеушілердің назарын тұжырымдамаларды вербализациялау мәселесі және оларды ұсыну тәсілдері көбірек аударады. Ертегі мәтіндерінде халықтың ұжымдық санасын, оның тарихын, мәдениетін, мінез-құлқын, тілін анықтауға болады. Ертегілерде аксиологиялық мәртебесі бар, бұл олардың жоғары дидактикалық әлеуеті туралы айтуға мүмкіндік береді. Бұл мақала жалқау адам туралы ертегілер мәтінінің семантикалық кеңістігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін қарастырып, оның аксиологиялық мәртебесін анықтауға арналған. Мақалада ертегілер мәтінін дискурсивті талдау моделі ұсынылған, алгоритм тұжырымдамалық талдаудың негізгі компоненттерін, сондай-ақ негізгі мәтіндік категорияларды талдауды қамтиды: кейіпкердің аты, кеңістік, әрекет, уақыт. Бұл компоненттер орыс және Қытай ертегілерінде анықталады. Орыс ертегісінде «Емя-ақымақ» сиқырлы көмекшісі бар, ол кейіпкердің қоғам мүшесі болуына және жетілуіне көмектесетін шортанның сөздері. Қытайлық «Жалқау» ертегісі сиқырлы көмекші ретінде кейіпкердің өсу жолынан өтуіне көмектеспеген рәсімді қолданылады. Ертегілер мәтіндерінде орыс тіліндегі «жалқау адам» тұжырымдамасының аксиологиялық мәртебесі теріс және оң бағаға ие екендігі анықталды; Қытай тілдік санасында – тек теріс бағалынады.

PDF (Русский)
Тілі

Русский

Как цитировать

[1]
Жумагулова Б.С., Ц.Ц. 2024. ЖАЛҚАУ АДАМ ТУРАЛЫ ЕРТЕГІЛЕРДІҢ СЕМАНТИКАЛЫҚ КЕҢІСТІГІ: АКСИОЛОГИЯЛЫҚ АСПЕКТ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы. 3, 89 (Вер 2024), 19–28. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5657.2024.89.3.002.