Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы

Ф. ДОСТОЕВСКИЙДІҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ ИТАЛЬЯН ӘЛЕМІ МЕН ЖЕРОРТА ТЕҢІЗІ АЙМАҒЫНЫҢ МӘДЕНИ ЖӘНЕ ӘДЕБИ ДӘСТҮРІ АЯСЫНДА

Жарияланды September 2026

18

13

Абай атыңдағы ҚазҮПУ
әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Нархоз университеті
Аңдатпа

Аталған мақала әдебиеттану кеңістігіндегі мәдениетаралық коммуникацияны зерттеуге арналған, зерттеудің өзектілігі қазіргі қоғамда тұлғаның табысты дамуының маңызды ресурсы ретінде мәдениетаралық коммуникативтік құзыреттіліктің рөлінің артуымен айқындалады. Осы тұрғыда ұлттық әдеби дәстүрлердің өзара ықпалдастығы, сондай-ақ белгілі бір мәдени кеңіс-тіктің көркемдік мұрасын басқа мәдениет өкілдерінің қабылдау ерекшеліктері ерекше қызығушылық тудырады. Мұндай өзара ықпалдастықтың айқын мысалы ретінде Италиядағы Ф. М. Достоевский шығармашылығының рецепциясын атауға болады. Оның қабылдануы итальян-дық мәдени сананың өзіндік ерекшеліктерімен, классикалық дәстүрдің тұрақтылығымен және тарихи-әдеби контекстің сипаттарымен айқындалады. Зерттеудің мақсаты – Ф. М. Достоев-скийдің көркемдік мұрасы мен итальяндық мәдени және әдеби дәстүрдің өзара ықпалдастық сипатын анықтау, сондай-ақ оның философиясы мен поэтикасының Италияда қабылдану ерекшеліктерін айқындау. Зерттеу барысында жазушының көркемдік әлемінің итальяндық сыншылар мен оқырман қауым тарапынан қабылдану ерекшеліктері, сонымен қатар итальяндық қаламгерлердің оның философиялық және эстетикалық идеяларын шығармашылық тұрғыдан игеру формалары қарастырылады. Зерттеудің ғылыми жаңалығы Достоевскийдің әдеби мұра-сының Италиядағы сипаты мен сұраныс дәрежесін тарихи перспективада және қазіргі цифрлық дәуір жағдайында кешенді түрде қарастырудан тұрады. Жазушы шығармашылығын итальяндық сыни тұрғыдан алғашқы қабылдау оның шығармаларының әдеттен тыс архитектоникасымен, кейіпкерлердің жоғары эмоционалдылығымен және олардың психологиялық әлемінің күрделі-лігімен байланысты қиындықтармен қатар жүргені анықталды. Сонымен қатар, итальяндық авторлар Достоевскийдің рухани дағдарыс пен драмалық таңдау жағдайындағы тұлғаның ішкі әлемін ашу шеберлігін жоғары бағалады. Ең сұранысқа ие болған дүние қылмыс пен жаза мотиві болып шықты, ол итальян әдебиетінде әртүрлі интерпретацияларға ие болды. Христиандық реализм тұжырымдамасы мен тұлғаның адамгершілік тұрғыдан жаңару идеясы бірмәнді қабылданбады, ал жазушының философиялық мұрасы экзистенциализм, «кішкентай адам» проблемасы және «жертөле» идеологиясын сынға алу контекстінде де ой елегінен өткізілді. Ф. М. Достоевский шығармашылығының Италиядағы рецепциясы орыс және итальян мәдениет-терінің тұрақты диалогын көрсететін және қазіргі әдеби-мәдени кеңістікте өз өзектілігін сақтайтын мәдениетаралық өзара әрекеттесудің маңызды феномені болып табылады деген қорытынды жасалады.

PDF (Русский)
Тіл

Русский