Мақалада XXI ғасырдың басындағы орыс және өзбек прозасындағы деректі баяндауды көркем ұйымдастырудың негізгі тәсілдерінің бірі ретінде хроникалық модель қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі қазіргі әдебиеттегі тарихи жады, деректілік және өткенді қайта жаңғырту мәселелеріне деген қызығушылықтың артуымен байланысты. Зерттеудің мақсаты деректі сипаттағы шығармалардағы хроникалық принциптің қызмет ету ерекшеліктерін анықтау және оның биографиялық және тарихи уақыт арақатынасындағы рөлін айқындау болып табылады. Зерттеу материалы ретінде В.Г. Поповтың «Дмитрий Лихачёв», Наим Каримовтың «Мақсуд Шайхзода» және Пирмат Шермухамедовтың «Мұхаммед Хорезмидің соңғы мекені» шығарма-лары алынды. Зерттеуде салыстырмалы-типологиялық, құрылымдық-баяндау және тарихи-әдеби талдау әдістері қолданылды. Негізгі назар уақыттық қатардың ұйымдастырылу ерекшелік-теріне, деректі көздердің, куәліктердің, естеліктердің және авторлық түсіндірменің баяндау құрылымындағы өзара байланысына аударылды. Зерттеу нәтижесінде хроникалық модельдің фактілік материалды жүйелеу тәсілі ғана емес, сонымен қатар тарихи жадыны қайта құрудың маңызды тетігі екендігі анықталды. Орыс және өзбек деректі прозасындағы хрониканы құру қағидаларындағы айырмашылықтар биографиялық хроникадан реконструктивтік баяндау моде-ліне дейін айқындалды. Хроникалық ұйымдастыру деректі мәтіннің тұтастығын қамтамасыз етіп, тарихи тәжірибені көркем пайымдауға ықпал ететіні туралы қорытынды жасалды.