Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы

М. ВЕЛЛЕР ПРОЗАСЫНДАҒЫ КЕСІЛГЕН СИНТАКСИС: ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК ТАЛДАУ

Жарияланды September 2026

23

18

UIB
Аңдатпа

Мақалада Михаил Веллердің «Сақина» әңгімесіндегі кесілген синтаксистің ерекшеліктері және анықталған конструкцияларды көркем мәтінді талдауда пайдалану мүмкіндіктері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – шығарманың нақты үзінділеріндегі қысқа және синтаксистік жағынан бөлшектенген конструкциялардың қызметін анықтау және оларды әдістемелік талдау тәсілдерін ұсыну. Зерттеу материалы ретінде «Сақина» әңгімесінің мәтіні алынды. Сапалық талдау барысында эллипсистік және парцелляцияланған конструкциялар, номинативті сөйлемдер, апозиопез және синтаксистік параллелизм анықталды. Әрбір мысалды түсіндіру кезінде оның құрылымдық белгілері, жақын контекспен байланысы және мағыналық екпін мен баяндау ырғағын ұйымдастырудағы қызметі ескерілді. Талдау сөйлемнің қысқалығы өздігінен оның қызметін анықтамайтынын көрсетті: синтаксистік бөлшектеу тәсілі мен конструкцияның көршілес сөйлемдер арасындағы орны маңызды. Алынған бақылаулар негізінде конструкцияны тануды, мүмкін болған жағдайда оны түрлендіруді және бастапқы форманың шығарма контексіндегі қызметін түсіндіруді қамтитын әдістемелік модель ұсынылды. Ұсынылған тапсырмалар орыс тілі мен әдебиеті сабақтарында экспрессивті синтаксисті оқып-үйренуге және көркем мәтінді талдауға арналған. Нәтижелер бір әңгіменің материалымен шектеледі, ал ұсынылған модельдің нәтижелілігі жеке педагогикалық апробацияны қажет етеді.

 

PDF (Русский)
Тіл

Русский