Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Филология ғылымдары сериясы

«ОЮ ХАН МЕН ЖОЮ ХАН» ЕРТЕГІСІНДЕГІ ҚАЗАҚ МӘДЕНИ КОНЦЕПТІЛЕРІ: ЛИНГВОМӘДЕНИ ЖӘНЕ АУДАРМАЛЫҚ ТАЛДАУ

Жарияланды September 2026

19

14

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Аңдатпа

Мақалада Сағатбек Медеубекұлының «Ою хан мен Жою хан» атты қазақ балалар ертегісіндегі мәдени тұжырымдамалар лингвомәдени талдау және аударманы талдау тұрғысынан қарастырылды. Зерттеудің өзектілігі балаларға арналған өнер туындыларын аудару процесінде ұлттық-мәдени ақпаратты беру әдістерін зерделеу қажеттілігіне негізделген, өйткені ертегі халықтың мәдени жадын, дәстүрлері мен құндылықтарын сақтаудың және көрсетудің маңызды құралы болып табылады. Зерттеудің мақсаты - ертегіде ұсынылған мәдени тұжырымдамаларды анықтау және талдау, сондай-ақ оларды орыс және ағылшын тілдеріне аудару ерекшеліктерін анықтау. Зерттеудің негізгі бағыттары мәдени бірліктердің тілдік көрінісін зерделеу, олардың тұжырымдамалық, бейнелік және құндылық құрамдас бөліктерін талдау, сондай-ақ бастапқы мәтіннің мәдени ерекшелігін сақтау дәрежесін айқындау болып табылады. Зерттеу әдіснамасы талдаудың сипаттамалық, салыстырмалы, лингвомәдени және аударма әдістерін қолдануға негізделген. Зерттеу нәтижесінде мәдени тұжырымдамалардың үш негізгі тобы анықталды: материалдық мәдениет тұжырымдамалары, әлеуметтік-тарихи және рухани-символдық тұжырымдамалар. Аударма кезінде мәдени бірліктердің жалпы мағыналық мазмұны сақталатыны анықталды, алайда олардың ұлттық-мәдени және символикалық маңызы кейбір жағдайларда ішінара беріледі. Жұмыстың ғылыми маңыздылығы қазақ балалар әдебиетінің мәдени тұжырымдамаларын жүйелеу және олардың мәдениетаралық коммуникацияда жұмыс істеу ерекшеліктерін анықтау болып табылады. Зерттеудің практикалық маңыздылығы алынған нәтижелерді аударма зерттеулерінде, лингвистикалық және мәдениеттану зерттеулерінде, сондай-ақ халықаралық мәдени қарым-қатынас мәнмәтінінде қазақ әдебиетін зерделеу мен оқытуда пайдалану мүмкіндігімен айқындалады.

PDF (English)
Тіл

English